Kho có giá kệ cao được sử dụng phổ biến tại trung tâm logistics, kho thành phẩm, kho nguyên vật liệu và trung tâm phân phối. Việc tận dụng chiều cao giúp doanh nghiệp tăng đáng kể khả năng lưu trữ trên cùng một diện tích mặt bằng.
Tuy nhiên, hệ thống giá kệ cao cũng khiến việc thiết kế chiếu sáng trở nên phức tạp hơn.
Nếu đèn được bố trí giống một nhà xưởng thông thường, ánh sáng có thể tập trung nhiều ở khu vực phía trên trong khi lối đi và các tầng hàng phía dưới lại thiếu sáng. Giá kệ cũng có thể cản ánh sáng, tạo ra những vùng tối kéo dài và gây khó khăn khi nhân viên cần quan sát hàng hóa, đọc mã sản phẩm hoặc điều khiển xe nâng.
Vì vậy, cách bố trí đèn cho kho có giá kệ cao cần được tính toán dựa trên chiều cao kho, chiều cao giá kệ, chiều rộng lối đi, vị trí làm việc, góc chiếu của đèn và yêu cầu về độ rọi.
Một phương án thiết kế phù hợp sẽ giúp ánh sáng đi sâu xuống lối đi, tăng khả năng quan sát hàng hóa và đồng thời tối ưu lượng điện sử dụng trong quá trình vận hành.
Vì sao chiếu sáng kho có giá kệ cao cần thiết kế riêng?
Không gian của kho giá kệ cao khác khá nhiều so với nhà xưởng sản xuất thông thường.
Trong nhà xưởng, mặt bằng thường tương đối mở nên ánh sáng từ đèn có thể phân bố trên diện tích rộng.
Trong kho logistics, phần lớn diện tích lại được chia thành các dãy giá kệ dài. Khoảng trống phục vụ di chuyển chủ yếu nằm ở những lối đi giữa hai dãy kệ.
Nếu không tính đến đặc điểm này, ánh sáng rất dễ bị phân bổ sai vị trí.
Giá kệ có thể che ánh sáng
Các dãy kệ cao tạo thành những bức tường lớn trong không gian kho. Khi sử dụng đèn có góc chiếu quá rộng, một phần đáng kể ánh sáng có thể chiếu vào đỉnh kệ hoặc hàng hóa thay vì chiếu xuống khu vực lối đi.
Kết quả là phía trên kho khá sáng nhưng khu vực nhân viên và xe nâng hoạt động lại thiếu ánh sáng.
Lối đi thường dài và hẹp
Kho logistics thường có nhiều lối đi chạy song song giữa các dãy kệ.
Hệ thống chiếu sáng cần đưa ánh sáng dọc theo chiều dài của lối đi và hạn chế lượng ánh sáng phân tán không cần thiết sang phía trên giá kệ.
Chiều cao lắp đặt đèn lớn
Nhiều kho hiện đại có chiều cao từ vài mét đến trên 10 mét. Khoảng cách từ bộ đèn đến mặt sàn càng lớn thì việc kiểm soát ánh sáng càng quan trọng.
Nếu lựa chọn quang thông hoặc góc chiếu không phù hợp, doanh nghiệp có thể sử dụng đèn công suất lớn nhưng ánh sáng thực tế tại khu vực làm việc vẫn không đạt yêu cầu.
1. Bố trí đèn theo trục giữa của lối đi
Một trong những nguyên tắc quan trọng khi thiết kế chiếu sáng cho kho giá kệ cao là xác định chính xác vị trí của từng lối đi.
Thay vì chia đều vị trí đèn trên toàn bộ mặt bằng kho, đèn nên được bố trí dựa trên layout giá kệ thực tế.
Đối với những lối đi nằm giữa hai dãy giá kệ cao, đèn thường được bố trí dọc theo trục giữa của lối đi.
Cách bố trí này giúp ánh sáng tập trung vào khu vực nhân viên và xe nâng thường xuyên hoạt động.
Phương án này đặc biệt phù hợp với kho logistics, trung tâm phân phối, kho pallet, kho nguyên vật liệu, kho thành phẩm và kho thương mại điện tử.
Tuy nhiên, khoảng cách giữa các bộ đèn không nên được xác định theo cảm tính. Khoảng cách cần được tính toán dựa trên chiều cao lắp đặt, góc chiếu, quang thông và chiều rộng của lối đi.
2. Lựa chọn góc chiếu phù hợp với chiều rộng lối đi
Không phải cứ sử dụng đèn Highbay công suất lớn là có thể giải quyết tốt bài toán chiếu sáng kho.
Một yếu tố quan trọng hơn là hệ quang học của bộ đèn.
Trong nhà xưởng có không gian mở, góc chiếu rộng giúp ánh sáng phân bổ trên diện tích lớn. Nhưng tại kho có giá kệ cao và lối đi hẹp, cách phân bổ này có thể khiến ánh sáng chiếu nhiều lên giá kệ.
Với những khu vực như vậy, doanh nghiệp nên cân nhắc bộ đèn có hệ quang học giúp ánh sáng tập trung xuống phía dưới và phân bố dọc theo chiều dài lối đi.
Mục tiêu là đưa lượng ánh sáng cần thiết đến đúng khu vực sử dụng thay vì tăng công suất đèn để bù lại phần ánh sáng bị lãng phí.
3. Hạn chế bố trí đèn ngay phía trên giá kệ
Một lỗi thường gặp tại nhiều kho hàng là hệ thống đèn được thiết kế trước khi có layout giá kệ hoàn chỉnh.
Đèn được chia đều theo mặt bằng trần. Sau khi hệ thống kệ được lắp đặt, một số vị trí đèn lại nằm ngay phía trên đỉnh giá.
Khi đó, phần lớn ánh sáng từ bộ đèn chiếu trực tiếp vào kệ hàng. Khu vực lối đi ở phía dưới lại nhận được ít ánh sáng hơn.
Điều này có thể dẫn đến tình trạng một số vị trí rất sáng trong khi những khu vực khác lại tối.
Doanh nghiệp sau đó thường phải bổ sung thêm đèn hoặc thay đổi vị trí lắp đặt, làm tăng chi phí thi công.
Vì vậy, bản vẽ chiếu sáng nên được xây dựng dựa trên layout giá kệ thực tế của kho.
4. Tính toán khoảng cách giữa các bộ đèn
Khoảng cách giữa các bộ đèn ảnh hưởng trực tiếp đến độ đồng đều ánh sáng trên lối đi.
Nếu khoảng cách quá lớn, khu vực chính giữa hai bộ đèn có thể thiếu sáng.
Nếu khoảng cách quá nhỏ, số lượng đèn tăng lên, kéo theo chi phí đầu tư và điện năng tiêu thụ cao hơn.
Khoảng cách phù hợp phụ thuộc vào chiều cao trần, chiều cao treo đèn, chiều cao giá kệ, chiều rộng lối đi, quang thông của bộ đèn, hệ quang học, độ phản xạ của không gian và yêu cầu độ rọi tại khu vực làm việc.
Chẳng hạn, hai kho cùng có chiều cao 10 mét nhưng chiều rộng lối đi khác nhau sẽ không nhất thiết sử dụng cùng một phương án bố trí đèn.
Do đó, với các dự án kho logistics có quy mô lớn, doanh nghiệp nên thực hiện mô phỏng chiếu sáng trước khi thi công.
5. Quan tâm đến ánh sáng trên bề mặt giá kệ
Độ sáng trên mặt sàn là một chỉ số quan trọng nhưng chưa phản ánh đầy đủ chất lượng chiếu sáng trong kho.
Trong quá trình làm việc, nhân viên thường xuyên phải đọc barcode, mã sản phẩm, số lô, nhãn pallet, thông tin xuất nhập và các ký hiệu được gắn trên hàng hóa.
Các thông tin này thường nằm trên mặt đứng của giá kệ hoặc pallet.
Vì vậy, hệ thống chiếu sáng cần hỗ trợ khả năng quan sát tốt tại các bề mặt đứng chứ không chỉ tập trung vào mặt sàn.
Ánh sáng được phân bố hợp lý sẽ giúp nhân viên nhận diện hàng hóa nhanh hơn, đặc biệt tại những kho có hoạt động picking và kiểm kê thường xuyên.
6. Đảm bảo độ đồng đều ánh sáng trong lối đi
Một lối đi có độ rọi trung bình cao chưa chắc đã có chất lượng ánh sáng tốt.
Nếu khu vực ngay dưới bộ đèn rất sáng nhưng khoảng giữa hai đèn lại tối, mắt người làm việc phải liên tục điều chỉnh khi di chuyển.
Điều này có thể gây cảm giác khó chịu và ảnh hưởng đến khả năng quan sát trong những ca làm việc kéo dài.
Thiết kế tốt cần tạo được sự chuyển tiếp ánh sáng tương đối đồng đều trên toàn bộ chiều dài của lối đi.
Để đạt được điều này, cần kết hợp phù hợp giữa quang thông của bộ đèn, khoảng cách lắp đặt, chiều cao và hệ quang học.
7. Thiết kế riêng cho khu vực giao cắt và đầu dãy kệ
Trong một kho logistics không phải mọi vị trí đều có đặc điểm giống nhau.
Ngoài các lối đi hẹp còn có khu vực đầu dãy kệ, giao điểm giữa các lối đi, khu vực quay đầu xe nâng, khu vực tập kết hàng, khu vực xuất nhập và khu đóng gói.
Những khu vực này thường rộng hơn lối đi giữa giá kệ.
Vì vậy, phương án chiếu sáng cũng cần được điều chỉnh cho phù hợp.
Đối với lối đi giữa kệ, ánh sáng nên được tập trung theo chiều dài lối đi.
Tại khu vực giao cắt hoặc quay đầu xe nâng, ánh sáng cần bao phủ rộng hơn.
Tại khu vực kiểm tra và đóng gói, độ sáng cần đáp ứng khả năng quan sát chi tiết của người lao động.
Việc chia kho thành từng khu vực chức năng sẽ giúp hệ thống chiếu sáng hiệu quả hơn so với sử dụng một phương án duy nhất cho toàn bộ công trình.
8. Kết hợp cảm biến để giảm điện năng tiêu thụ
Một đặc điểm của kho logistics là không phải tất cả các lối đi đều được sử dụng liên tục.
Có những dãy hàng chỉ có nhân viên hoặc xe nâng đi vào trong một khoảng thời gian ngắn. Nếu toàn bộ đèn luôn hoạt động ở công suất tối đa thì lượng điện lãng phí có thể khá lớn.
Doanh nghiệp có thể kết hợp hệ thống đèn với cảm biến chuyển động, cảm biến hiện diện hoặc hệ thống điều khiển chiếu sáng.
Khi xe nâng hoặc nhân viên đi vào một lối đi, hệ thống có thể tăng mức sáng.
Khi khu vực không còn người hoạt động, đèn có thể giảm độ sáng xuống mức duy trì phù hợp.
Giải pháp này đặc biệt có lợi với những kho có diện tích lớn, nhiều dãy kệ và thời gian vận hành kéo dài.
Nên dùng loại đèn nào cho kho có giá kệ cao?
Đèn LED Highbay là một trong những giải pháp thường được sử dụng cho kho có trần cao.
Tuy nhiên, doanh nghiệp không nên lựa chọn sản phẩm chỉ dựa trên công suất.
Một bộ đèn phù hợp cần được xem xét dựa trên nhiều yếu tố.
Quang thông phù hợp
Bộ đèn cần tạo ra lượng ánh sáng đủ để đáp ứng yêu cầu tại mặt sàn và khu vực thao tác.
Hiệu suất phát quang cao
Hiệu suất phát quang tốt giúp doanh nghiệp đạt được lượng ánh sáng mong muốn trong khi giảm công suất điện tiêu thụ.
Yếu tố này đặc biệt quan trọng đối với kho có hàng trăm bộ đèn và thời gian hoạt động nhiều giờ mỗi ngày.
Hệ quang học phù hợp
Khả năng kiểm soát và phân bổ ánh sáng quyết định rất lớn đến hiệu quả của bộ đèn trong kho giá kệ cao.
Một bộ đèn phù hợp cần đưa ánh sáng xuống đúng vị trí thay vì phân tán quá nhiều sang những khu vực không cần thiết.
Độ bền và tuổi thọ tốt
Đèn được lắp ở độ cao lớn thường khó bảo trì.
Mỗi lần thay thế thiết bị có thể cần sử dụng xe nâng người hoặc các phương tiện chuyên dụng.
Vì vậy, lựa chọn bộ đèn có độ bền tốt giúp doanh nghiệp giảm chi phí và tần suất bảo trì trong quá trình vận hành.
Có nên sử dụng đèn Philips cho kho logistics?
Philips có nhiều giải pháp đèn LED dành cho nhà xưởng, kho hàng và các công trình công nghiệp.
Đối với kho logistics, việc lựa chọn sản phẩm cần dựa trên điều kiện thực tế của từng dự án như chiều cao lắp đặt, chiều rộng lối đi, layout giá kệ, độ rọi yêu cầu, thời gian vận hành và phương án điều khiển.
Không nhất thiết toàn bộ kho phải sử dụng cùng một cấu hình đèn.
Khu vực giá kệ cao có thể cần hệ quang học khác với khu vực tập kết hàng, khu vực xuất nhập hoặc khu đóng gói.
FSI Việt Nam cung cấp các giải pháp chiếu sáng Philips phục vụ nhà máy, kho logistics, trung tâm phân phối và nhiều công trình công nghiệp. Doanh nghiệp có thể lựa chọn giải pháp dựa trên bản vẽ và nhu cầu sử dụng thực tế để tối ưu hiệu quả chiếu sáng cũng như chi phí vận hành.
Những lỗi thường gặp khi bố trí đèn cho kho giá kệ cao
Chỉ quan tâm đến công suất đèn
Hai bộ đèn có cùng công suất chưa chắc tạo ra hiệu quả chiếu sáng giống nhau.
Hiệu suất phát quang, quang thông và hệ quang học đều ảnh hưởng đến lượng ánh sáng thực tế tại khu vực làm việc.
Vì vậy, chỉ nhìn vào số Watt để lựa chọn đèn là chưa đủ.
Bố trí đèn trước khi xác định layout giá kệ
Nếu vị trí đèn được thiết kế trước khi xác định hệ thống giá kệ, nguy cơ đèn nằm ngay phía trên đỉnh kệ là khá cao.
Khi đó, doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh lại hệ thống sau khi thi công.
Sử dụng cùng một góc chiếu cho toàn bộ kho
Lối đi, khu vực giao cắt, khu vực tập kết hàng và khu đóng gói có đặc điểm không gian khác nhau.
Sử dụng cùng một cấu hình cho mọi vị trí có thể khiến một số khu vực dư sáng trong khi những khu vực khác lại không đủ ánh sáng.
Tăng số lượng đèn để xử lý vùng tối
Khi xuất hiện vùng thiếu sáng, giải pháp đầu tiên không nên là tăng thêm số lượng bộ đèn.
Doanh nghiệp cần kiểm tra lại vị trí lắp đặt, khoảng cách giữa các bộ đèn và cách phân bổ ánh sáng.
Trong nhiều trường hợp, điều chỉnh phương án bố trí có thể hiệu quả hơn việc bổ sung đèn.
Quy trình thiết kế chiếu sáng cho kho có giá kệ cao
Bước 1. Thu thập bản vẽ mặt bằng
Cần xác định kích thước kho, chiều cao trần, kết cấu công trình và vị trí của các khu vực chức năng.
Bước 2. Xác định layout giá kệ
Bản vẽ cần thể hiện chiều cao giá kệ, chiều dài từng dãy, chiều rộng lối đi và vị trí giao cắt.
Bước 3. Xác định yêu cầu chiếu sáng
Mỗi khu vực trong kho có thể có yêu cầu khác nhau tùy theo hoạt động thực tế.
Bước 4. Lựa chọn bộ đèn
Bộ đèn được lựa chọn dựa trên chiều cao lắp đặt, quang thông, hiệu suất và hệ quang học phù hợp với từng khu vực.
Bước 5. Mô phỏng chiếu sáng
Mô phỏng bằng phần mềm chuyên dụng giúp kiểm tra độ rọi và độ đồng đều trước khi triển khai thực tế.
Bước 6. Tối ưu số lượng và vị trí đèn
Các phương án khác nhau có thể được so sánh để tìm ra cách bố trí cân bằng giữa chất lượng ánh sáng, chi phí đầu tư và điện năng tiêu thụ.
Bước 7. Xây dựng phương án điều khiển
Đối với kho lớn, hệ thống có thể được chia thành nhiều khu vực điều khiển hoặc kết hợp cảm biến để giảm lượng điện tiêu thụ khi không có người hoạt động.
Thiết kế đúng giúp tối ưu chi phí vận hành kho
Chi phí của hệ thống chiếu sáng không chỉ nằm ở giá mua bộ đèn.
Doanh nghiệp còn cần tính đến điện năng tiêu thụ, chi phí bảo trì, thay thế và thời gian sử dụng trong suốt vòng đời của hệ thống.
Đối với những kho hoạt động nhiều giờ mỗi ngày, mức chênh lệch công suất nhỏ trên từng bộ đèn khi nhân với hàng trăm vị trí và nhiều năm sử dụng có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể về chi phí điện.
Vì vậy, doanh nghiệp nên ưu tiên một phương án chiếu sáng được tính toán dựa trên nhu cầu thực tế thay vì chỉ lựa chọn sản phẩm có giá đầu tư ban đầu thấp.
FSI Việt Nam tư vấn giải pháp chiếu sáng kho logistics
Đối với kho có giá kệ cao, lựa chọn đúng bộ đèn mới chỉ là một phần của giải pháp.
Hiệu quả chiếu sáng thực tế còn phụ thuộc vào vị trí đèn, chiều cao lắp đặt, layout giá kệ, hệ quang học và cách vận hành của từng khu vực.
FSI Việt Nam cung cấp giải pháp chiếu sáng cho kho logistics, trung tâm phân phối, kho pallet, kho nguyên vật liệu, kho thành phẩm, nhà máy sản xuất và nhà xưởng công nghiệp.
Dựa trên bản vẽ và yêu cầu cụ thể của công trình, phương án chiếu sáng có thể được tính toán để đáp ứng nhu cầu sử dụng đồng thời hạn chế lãng phí điện năng.
Đối với doanh nghiệp đang xây dựng kho mới hoặc có kế hoạch cải tạo hệ thống chiếu sáng hiện tại, việc tính toán và mô phỏng trước khi thi công sẽ giúp hạn chế tình trạng thiếu sáng, dư sáng hoặc phải bổ sung thêm đèn sau khi hệ thống giá kệ đã hoàn thiện.
Câu hỏi thường gặp
Kho có giá kệ cao nên sử dụng đèn Highbay bao nhiêu W?
Không có một mức công suất cố định phù hợp với tất cả các kho. Công suất cần được xác định dựa trên chiều cao lắp đặt, chiều rộng lối đi, quang thông, hệ quang học và độ rọi yêu cầu.
Đèn nên đặt phía trên giá kệ hay giữa lối đi?
Đối với khu vực giữa hai dãy kệ cao, đèn thường được bố trí theo trục lối đi để ánh sáng tập trung vào nơi nhân viên và xe nâng hoạt động. Vị trí chính xác cần được xác định dựa trên bản vẽ và tính toán chiếu sáng.
Vì sao phía trên kho sáng nhưng dưới lối đi lại tối?
Nguyên nhân có thể đến từ góc chiếu quá rộng, đèn đặt sai vị trí, khoảng cách giữa các bộ đèn chưa phù hợp hoặc ánh sáng bị giá kệ che chắn.
Có nên lắp cảm biến cho đèn kho?
Có thể cân nhắc sử dụng cảm biến tại những kho có nhiều lối đi nhưng không phải khu vực nào cũng hoạt động liên tục. Khi được thiết kế phù hợp, hệ thống điều khiển có thể giúp giảm điện năng tiêu thụ đáng kể.
Kho đang sử dụng đèn cũ có thể chuyển sang đèn LED không?
Có. Tuy nhiên, doanh nghiệp không nên mặc định thay từng đèn cũ bằng một đèn LED mới tại đúng vị trí cũ. Việc tính toán lại hệ thống có thể giúp tối ưu số lượng đèn, vị trí lắp đặt và công suất sử dụng.
Làm thế nào để biết khoảng cách giữa các đèn đã phù hợp?
Cách hiệu quả là sử dụng bản vẽ thực tế của kho kết hợp với thông số quang học của bộ đèn để mô phỏng. Qua đó có thể đánh giá độ rọi và độ đồng đều trước khi thi công.
FSI Việt Nam | Hóa chất và Thiết bị điện
Địa chỉ: 226 Võ Chí Công, Tây Hồ, Hà Nội
Hotline: 094 3311 678
Website: fsivietnam.net
